شرایط سفته دادن کارگران به کارفرما – نسل خرداد

روزنامه هفت صبح: بسیاری از کارفرمایان هنگام عقد قرارداد استخدام، نسبت به دریافت سفته بابت عنوان مبهم «حسن انجام کار» اقدام می کنند که سوالات و مشکلات فراوانی را برای کارجویان ایجاد کرده است

به این ترتیب وقتی کارگر به دلیل پرداخت نکردن کامل دستمزد و حقوق از کارفرما به اداره کار شکایت می کند، کارفرما ضمن تهدید او به طرح شکایت کیفری، به دلیل صدور چک بی محل، این تهدید را وجه المصالحه قرار می دهد و کارگر را ناچار به پس گرفتن شکایت خود می کند. در این زمینه، این دو نکته مهم است؛ نخست این که، به استناد ماده 13 قانون صدور چک و بندهای پنجگانه آن، چک سفیدامضا یا چکی که بابت انجام تعهد یا معامله صادر شده است، قابل تعقیب کیفری نیست. بنابراین در متن چک، حتما صادر شدن آن برای ضمانت در برابر انجام تعهد را قید کنید.

در قرارداد کاری که دو طرف با رضایت یکدیگر منعقد می کنند، آیا کارفرما از نظر قانونی می تواند از کارگر تضمیناتی مانند چک و سفته اخذ کند و آیا ارائه این تضمینات در مراجع حل اختلاف، موثر در تصمیم گیری و صدور رای خواهدبود؟ در قانون کار و مقررات تبعی آن در خصوص اخذ وثیقه و تضمیناتی از این قبیل، پیش بینی خاصی به عمل نیامده است، ضمن این که شرایط کار و تعهدات موجود در قرارداد کار تا جایی که مخالفت با قانون و مقررات جاری پیدا نکند، با توافق دو طرف تعیین می شود. در عین حال مراجع حل اختلاف به چک و سفته اخذشده از کارگر که کارفرما در این مراجع تسلیم می کند، بی اعتناسب و رای خود را بدون پرداختن به آثار حقوقی و تبعات ناشی از این گونه تضمینات صادر می کند.

به گزارش خبرگزاری تسنیم برای پیشگیری از مشکلات و سوءاستفاده های احتمالی ناشی از سفته و چک درخواستی توسط کارفرما، باید حتما در قرارداد پایه همکاری، شماره سفته و مشخصات آن ذکر شود. کارگران باید در قسمت مخصوص گیرنده وجه، نام شخصی که با آن قرارداد بسته اند را بنویسند؛ به عنوان مثال اگر با شرکت قرارداد بسته اید، نام شرکت و اگر با شخص حقیقی (یک فرد) قصد همکاری دارید نام او درج شود. حتمادر سفته علت صدور آن را ذکر کنید. مثلا بنویسید بابت تضمین حسن انجام کار، بابت تضمین قرارداد و…

کارگران با چه شرایطی به کافرما سفته بدهند؟ 

سفته چطور باید نوشته شود که در آینده طرف مقابل نتواند از آن سوءاستفاده کند؟ بهتر است سفته تاریخ نداشته در روی سفته عبارت بابت ضمانت و حسن انجام کار را قید کرده و کپی از سفته تهیه کرده و به امضای مدیر شرکت (کارفرما) برسانید. همچنین در قرارداد هم ذکر شود که سفته فوق الذکر بابت ضمانت و حسن انجام کار به شرکت داده شده است. در این صورت چنانچه کارفرما بعد از اتمام مدت قرارداد سفته را مسترد نکرد و نسبت به وصول وجه آن اقدام نمود، با اثبات این که شما حسن انجام کار داشته اید از وصول سفته جلوگیری می شود. خودداری از استرداد سفته امانی کارگر بعد از پایان قرارداد کار و به اجرا گذاشتن آنها توسط کارفرما، مصداق خیانت در امانت است.
دوم این که، طبق ماده 673 قانون مجازات اسلامی (کتاب پنجم)، هر کس از سفیدمُهر یا سفیدامضایی که به او سپرده شده یا به هر طریق به دست آورده است، سوءاستفاده کند، به یک تا سه سال حبس محکوم خواهدشد. همچنین به استناد ماده 674 همین قانون، اگر شخصی چک یا سفته را به صاحبش بازگرداند، به این معنی که نمی توانسته آن را خرج نکند، مورد سوءاستفاده قرار دهد یا آن را تلف کند و از بین ببرد، به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهدشد.

چیزهایی که باید بدانید

بعضی از کارفرمایان، بستن قرارداد یا حتی به کارگیری بدون قرارداد کارگر را موکول به دریافت چک یا سفته می کنند. یکی از دلایل دریافت چک یا سفته توسط برخی کارفرماها، از کارگران، جلوگیری از شکایت احتمالی آنها نسبت به دستمزد و حقوق پرداخت شده است. باید توجه داشته باشیم که دریافت چک و سفته، به خودی خود ممنوع نیست. گاه گرفتن تضمین به این دلیل است که کارگر وسایل یا اشیای گرانبهایی را برای انجام مسئولیتش از کارفرما دریافت کرده است. در چنین شرایطی دریافت چک یا سفته، به عنوان ضمانت حفظ و بازگرداندن وسایل تحویل داده شده به کارگر، ارتباطی به قرارداد کار ندارد و امری عادی تلقی می شود. با این حال مشکل عمده در گرفتن چک، صرف دریافت آن نیست، بلکه سوءاستفاده ای است که ممکن است از آن انجام شود.

قانون در این باره چه می گوید؟

روزنامه هفت صبح: بسیاری از کارفرمایان هنگام عقد قرارداد استخدام، نسبت به دریافت سفته بابت عنوان مبهم «حسن انجام کار» اقدام می کنند که سوالات و مشکلات فراوانی را برای کارجویان ایجاد کرده است. برای پیشگیری از این مشکلات و سوءاستفاده های احتمالی، باید پیش از تحویل سفته به چند نکته توجه کنید.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *